Од друга страна, половина од Израел е пустина и само 20% од земјата е природно обработливо. Плус има многу малку дождовни денови во годината. Кога познатиот писател Марк Твен во 1867г. ја посетил оваа земја, тој ја опишал како пустелија, празна и пуста, земја од каде што и кактусот побегнал. Сепак во Библијата за тоа парче земја било пишано дека кога евреите ќе се вратат и ќе се „вкоренат“ таму, Израел ќе процвета и ќе го наполни целиот свет со плодови.

Доаѓаат денови кога Јаков ќе се вкорени, Израел ќе пушти гранки и ќе процвета и ќе го наполни со плодови целиот свет. (Исаија 27:6, Библијата)

Јаков е внукот на Авраам. Тој е прататкото на евреите и од него поттекнуваат сите 12 Израелеви племиња. Тој е првиот што е наречен „Израел“ во Библијата (Битие 32:28) и затоа тој во пророштвото го претставува еврејскиот народ.

Евреите биле одамна протерани од Израелската земја, а по Божја промисла почнале нагло да се враќаат кон крајот на 19ти и почетокот на 20ти век. Во 1948г. Израел конечно оформил и прогласил независност на државата. Јаков се вкоренил.

И оттогаш ситуацијата со тоа парче земја почнало драстично да се менува. Доколку денес погледнете сателитска снимка од Израел, ќе видите дека има доста зелена боја, иако основата на таа земја е пустинска. Како се случило тоа? Евреите се изумители на познатиот „капка по капка“ наводнувачки систем кој крајно економично ја искористува водата за наводнување на плантажите. Тие се трудат максимално да ја искористат секоја капка од утринската роса. Евреите не мора да чекаат да заврне за да добијат вода. Верувале или не, Израелската компанија WaterGen има направено систем кој вади водата од воздухот и така произведува вода за пиење. Еве и видео. Израел е и светски лидер за производство на земјоделски технологии. Оваа некогашна пустелија денес е рангирана во првите 10 земји во светот по извос на цвеќе. Заработката на Израел од извос на цвеќиња е повеќе од 50 милиони долари годишно. Израел исто така е и голем извозител на свежo овошје и зеленчук.
 

За да биде иронијата поголема, Израел има и рибници во пустината. И замислете тие тоа го сметаат за предност бидејќи нема коли, индустрии, па нема ни загадување, па затоа има и квалитетна риба.
Кога Марк Твен би бил жив и би имал можност пак да го посетил Израел денес, би се шокирал и сигурно би помислил дека ова е сон. Ова е доказ дека Божјите ветувања во Библијата се навистина моќни, непогрешливи и незапирливи.

1. Кој, кога и каде менувал?

Ова се незгодни прашања за секој што го дава ова обвинение против Библијата. Доколку некој навистина вршел навистина менување на библиските текстови, тогаш тука станува збор за големо злосторство врз Библијата и врз христијанството општо. И како и за секое злосторство, мора да приложите докази за тоа сериозно обвинување. Кој, кога и каде менувал?
Ако некој ви рече дека вашиот извод од матична книга на родените е менуван, дека всушност сте родени во Април, а не во Мај и тоа под друго име, никој од нас не би го прифатил тоа здраво за готово нели? Вие би побарале доказ: Кој, кога и каде го променил мојот извод? Покажи ми две различни автентични копии од мојот извод што се разликуваат, па да видиме дали станува збор за менување?
Епа слично е и со Библијата. За да докажеш дека Библијата е менувана, треба да понудиш доказ кој, кога и каде ја менувал Библијата. Или, во најмала рака, да приложиш евидентно различни копии на Библијата, пример една од 4ти век, друга од 9ти век и да речеш еве овие се различни, значи мора некој нешто да менувал тука.
Постојат на пример неколку додадени книги во стариот завет, поточно во Септуагинтата (грчки превод на стариот завет) и Вулгатата (латински превод на Библијата) ама тие се јасно класифицирани како дефтероканонски (второ-канонски). А што се однесува до стандардната Библијата (прото-канонските книги), таа си е иста кај сите сериозни преводи, денес, пред 200 години, во среден век, во раниот век, па и пред наша ера што се однесува до стариот завет.
Се разбира не се совршено идентични. Самиот превод го прави текстот чекор подалеку од оригиналот, има и некои мали варијации, печатни грешки, неколку спорни стихови, ама тие се занемарливо малку и не менуваат ниту едно суштинско учење од Библијата.

2. Невозможна мисија

Христијанските списи на Новиот завет се уште полесни за докажување на нивната веродостојност и непроменливост. Ниту едно античко дело не може да се спореди со брoјот на преживеани ракописи и нивната временска близина со оригиналите. Од Новиот завет се најдени околу 24.600 ракописи (5300 грчки, 10.000 латински, и најмалку 9.300 други рани преводи). Сите овие се најдени на три различни континенти (Европа, Азија, Африка). Мнозинството од нив датираат од 1ви па се до 4ти век – во времето кога црквата не ни била институционализирана и хиерархиски организирана. А дури и кога би била таква, теоретски е невозможно толку ракописи распространети низ 3 континенти ни да ги изброиш, а камо ли па да ги едитираш сите едновремено и усогласено и без тоа да биде забележано. Тоа е Mission Impossible – невозможна мисија. Немало тогаш фејсбук па да направи папата групна порака со сите црковни лица и да им каже променете таму и таму. А и да имало фејсбук, не биле сите овие 24,600 ракописи под контрола на Католичката црква. А и кога би успеала Католичката црква да ги промени сите на пример во 7ми век, во тој случај ракописите од 7ми век па натаму би се разликувале со оние ракописи кои датираат од 3-4 век. Но, не е така. Сума сумарум, тоа е невозможна мисија дури и за љубителите на теориите на заговор.

3. Независни линии на пренос

Гутенберговата печатница е направена во 15ти век. Сѐ до 15ти век луѓето рачно ги препишувале книгите што сакале да ги пренесат на следната генерација. Пример евреите имале една династија познати како „Масорети“ (чувари на традицијата) кои биле доста строги за одговорно и веродостојно препишување на старозаветните книги. Бидејќи биле платени за својата работа, тие ги броеле буквите во секој ред и уредно воделе статистика.^[1] Па така ако направеле грешка, таа лесно ќе откриела во збирот на буквите. Потоа ги имаме Кумранските списи или познати како Свитоците од Мртвото море. Тие датираат од периодот помеѓу 3 век пред наша ера и 68 год. од наша ера и се производ на есените – кои биле посебен огранок во Јудеизмот. Зошто е ова важно? Епа тие си имале посебна и независна традиција на препишување и чување на библиските текстови. Со други зборови, не препишувале од фарисејскиот прото-масоретски текст, а со тоа и нема простор за „усогласување“ на текстовите. Истото важи и за Септуагинтата. Таа е грчки превод на старозаветните книги, направен во 3ти век пред наша ера, по порачка од Птоломеј 2ри за потребите на Александриската библиотека. Оваа линија на препишување е на грчки јазик и тотално независна од еврејските книги. Значи повторно немаме препишување и нема простор за „усогласување“ на текстовите. Покрај овие постојат и други независни линии на пренoс, како што е Самарјанската Тора – која што била напишана и препишувана на самарјански јазик (верзија на еврејскиот), со самарјанска азбука. Се разбира дека меѓу различни преводи и линии на пренос се акумулирале различни грешки и девијации, но тие се минорни и никоја од нив не менува некое значајно учење на Библијата. Текстуалните критичари се дури и вчудоневидени од неочекуваната речиси идентичност помеѓу Масоретскиот текст и Кумранските списи кои, иако припаѓаат на две различни линии на пренос и се раздалечени околу 1000 години, сепак имаат многу малку разлики.

4. Стариот и новиот завет си штитат грб

Сепак…

Со цел да бидам прецизен и објективен на темава, ќе истакнам дека имало и неколку намерни (со умисла) менувања на библиските текстови. Такво е на пример заменувањето на Божјото свето име со титулата „Господ“ (адонај на еврејски, кириос на грчки). Сепак таа промена била добронамерна и мотивирана од 3-тата Божја заповед со цел луѓето кога ќе ја читаат Библијата да не се случи да го изговорат напразно Божјото име. Слично биле користени заменски кратенки и за други свети имиња или титули, особено во христијанските грчки преводи на Библијата. Станува збор за зборовите: Бог, Господ, Исус, Христос, Син, Дух, Крст итн. Но, она што е важно да се нагласи овде е дека ваквите „промени“ во Библијата се очигледни, неутрални, неопасни, а во голем број случаи и лесни за поправање – слично како и ненамерните грешките што ги правеле препишувачите (правописни грешки, погрешен спелинг на странски имиња). Има уште неколку примери каде што во текстуалната анализа на ракописите може да се воочи промена од страна на препишувачот, најчесто со цел да ја појасни сиромашната граматика или контекстот на цитатот. Но таквите цитати се бројат на прсти и повторно станува збор за неутрални и невини промени кои можат многу лесно да се забележат со компаративна анализа на богатата колекција на ракописи. Интересно е тука да се забележи дека полесно ќе се детектираат 25 грешки во 5 преписи на еден текст, отколку 2 грешки во 2 преписи. Ако во 4 преписи пишува „Марија“, а во еден „Мариј“, многу лесно ќе увидите дека препишувачот голтнал една буква таму. Имајте предвид дека од новозаветните текстови имаме 24,600 ракописи. Тоа е неспоредливо огромна колекција достапна за лесно проникнување до оригиналните записи. Според текстуалните критичари усогласеноста на овие ракописи е 99.5%. Во просек тоа значи по 1 грешка на 200 букви. Последниве 4 реченици од параграфов имаат помалку од 200 букви и 1 намерно напрвена грешка. Дали ја примативте? Дали ви го промени значењето на текстот?

Заклучок
Она што е важно како заклучок да се истакне е дека:

• Библијата е боговдахновена, но Бог никаде не ветил непогрешливо препишување и преведување на Библијата.
• Оттаму постојат мали разлики во ракописите, но мнозинството од нив лесно се детектираат со помош на текстуален критицизам и компаративна анализа.
• Постојат неколку цитати чие значење е несигурно и во однос на кои теолозите и критичарите се со поделено мислење.
• НО не постои ниту една разлика која менува некое учење или доктрина во Библијата и е пречка да го направи читателот „мудар за спасение преку вера во Исус Христос“. (2 Тимотеј 3:15, Библијата)

1. Еврејска енциклопедија, Масора.

Бог ветил дека ќе ги изгони евреите од Израел:

“Ќе направам да им бидат за ужас на сите земни царства, за срам и потсмев, за укор и за клетва насекаде каде што ќе ги изгонам. И ќе испратам врз нив меч, глад и помор, додека не се истребат од земјата што им ја дадов ним и на нивните татковци.” (Еремија 24:9,10, Библијата)

Сличното го потврдил и Исус 40 години пред рушењето на Ерусалим:

“Ќе паѓаат од сечилото на мечот, и ќе ги одведуваат во ропство меѓу сите народи; а народите ќе го газат Ерусалим, додека не се исполнат времињата на народите.” (Исус, ев. Лука 21:24, Библијата)

“А кога се приближи и го виде градот, заплака за него и рече: Кога и ти би сознал, дури барем во овој твој ден, што е за твојот мир! Но сега е сокриено од твоите очи. Зашто ќе дојдат денови за тебе, кога твоите непријатели ќе те опкружат со опкопи, ќе те опколат и ќе те притеснат од сите страни и ќе те срамнат со земјата тебе, и твоите деца во тебе; Не ќе остане, во тебе, ни камен над камен, зашто не го позна времето кога беше посетен!” (Исус Христос, ев. Лука 19:42-44, Библијата)

И тоа навистина се случило. 70та година Ерусалим е под опсада на Римјаните, а потоа и нападнат, запален и срушен до темели. Според историчарот Јосиф Флавиј, загинале околу 1.1 милиони Евреи и преобратеници во еврејската вера, од кои повеќето умреле од глад и зарази, а 97.000 биле одведени како заробеници. Голем број биле испратени во Рим како робови.
Први го газеа Ерусалим римјаните (6 год. – 390 год.), па византијците (390-611), арапите (636-1099), крстоносците (1099-1291), па пак муслиманите (1260–1517), отоманците (1517-1920), па од 1920 до 1948 Палестина е под Британскиот мандат. Но тоа не е се.

Бог ветил и дека ќе ги врати евреите во Израел

Ова пророштво почнало да се исполнува во 1870г. со создавањето на Ционистичкото движење и конечно се исполни во 14 Мај 1948 година.

“Зашто еве доаѓаат денови – зборува Господ – и ќе ја изменам судбината на Својот народ во Израел, во Јудеја – зборува Господ – и ќе ги вратам во земјата што им ја дадов во наследство на нивните татковци.” (Еремија 30:3, Библијата)

„Ќе ја свртам судбината на Мојот народ Израел: ќе ги обноват разурнатите градови и ќе живеат во нив, ќе садат лозја и ќе им го пијат виното, ќе ги засадат градините и ќе го јадат нивниот плод. Ќе ги посадам во нивната земја, и никогаш веќе не ќе се откорнат од земјата која им ја дадов,” вели Господ, твојот Бог.“ (Амос 9:14-15, Библијата)

„Не бој се, зашто Јас Сум со тебе. Твоето потомство ќе го доведам од исток и ќе те соберам од запад. Ќе му речам на север: ‘Дај ми го!’ а на југ: ‘Не задржувај го!’ Доведи Ми ги синовите од далеку, а Моите ќерки од крајот на земјата“ (Исаија 43:5-6, Библијата)

Евреите биле поттикнати да се враќаат во Израел од од ционистичкото движење коe било создадено на крајот од 19ти век. За време на првиот алијах (искачување), помеѓу 1882 и 1903, околу 35,000 евреи се преселиле во она што денес е Израел. Помеѓу 1904 и 1914, околу 40,000 евреи се сместиле во Јужна Сирија (вториот алијах). Помеѓу 1919 и 1923, нови 40,000 евреи пристигнале во Палестина (третиот алијах). Помеѓу 1924 и 1923 пристигнале околу 82,000 евреи (четвртиот алијах). Помеѓу 1929 и 1939 година, под притисокот на нацизмот во Германија, нови 250,000 евреи пристигнале во Палестина (петтиот алијах). Повеќето од нив т.е. 174,000, пристигнале помеѓу 1933 и 1936 кога Хитлер дошол на власт и го започнал холокаустот на евреите т.е. нивното геноцидно убивање.

„Кој слушнал такво нешто? Кој видел такво нешто? Може ли земјата да биде населена во еден ден? Дали може народ да се роди одеднаш? А штом ги почувствува болките, Сионката* роди синови!“ (Исаија 66:7-8, Библијата)

Во периодот околу Втората светска војна, кога за време на холокаустот 6 милиони евреи биле убиени, многумина се сомневале дали евреите ќе преживеат како народ, а камо ли пак да оформат држава. Но за кратко време, на 14ти Мај 1948 година завршил Британскиот мандат над Палестина и во истиот тој ден евреите ја прогласиле новоформиранта држава Израел и прогласиле независност. Уште истата вечер САД го призна Израел, а 3 дена потоа и СССР.
(Извор: http://en.wikipedia.org/wiki/History_of_Israel)

До сега не е познат етнички народ што опстојал повеќе од 2 милениуми без своја држава, при тоа раселени низ целата Земја, неасимилирани од другите народи и после најголемата своја геноцидна криза (холокаустот) да оформи држава. Но ете, библиските пророци, водени од Божјиот дух, ја предвиделе таа моќна Божја промисла за евреите.

Вака вели Бог за Себе и Своите пророштва:

“Оној Сум, Кој од почетокот го открива свршетокот и јавува однапред за она што уште не се збиднало! Јас велам: Мојата одлука ќе се исполни, ќе извршам се што Ми е по волја!” (Исаија 46:10)

“Минатите настани ги навестив одамна, излегоа од Мојата уста и јас ги објавив; Направив брзо и се збидна. Затоа веќе тогаш ти навестив, ти јавив пред да се збидне, за да не речеш: Мојот кип го направи тоа, мојот делкан лик и одлеаниот идол заповедаа така! ” (Исаија 48:3-5)

1. Библиографски тест
2. Внатрешен тест
3. Надворешен тест

1. Библиографски тест

Библиографскиот тест се однесува на тоа колку преживеани ракописи се пронајдени од одреден историски документ, нивната датумска близина со оригиналот и нивното меѓусебно сложување.
Повеќе би можеле да се сомневаме во делата на Јулиј Цезар, Аристотел, Платон… отколку во делата на евенгелистите и апостолите. Разгледајте ја внимателно тебелата што следува, обрнувајќи посебно внимание на трите важни елементи на библиографскиот тест:

• Бројот на расположливите ракописи (преживеани историски документи)
• Најран преживеан ракопис од делото
• Нивната датумска близина со случките што ги опишуваат

*Бројката од 5800 Новозаветни ракописи (фрагменти и книги) е превземена од веродостоен извор^[2] – Центарот за проучување на Новозаветните ракописи (www.csntm.org) чија цел е дигитализирање на сите познати грчки ракописи на Новиот Завет. Таа бројка секако е растечка бидејќи скоро секоја година археолозите пронаоѓаат нови НЗ ракописи.

Неколку рани ракописи од Новиот завет:^[5]

Понатаму, ранохристијанските писатели (ткн. „црковни отци“) од 2ри до 4ти век, во своите дела цитирале 36,289 стихови од Новиот Завет притоа опфаќајќи гo скоро целиот Нов Завет (кој има вкупно околу 33000 стихови).

Доказ дека Новиот завет е напишан во 1ви век

Има лаици што тврдат дека евангелијата и целиот Нов завет не се веродостојни, бидејќи според нив тој бил пишуван не од апостолите, туку од некои други таму во 3-4ти век. Воопшто не се трудете да побарате аргумент за таквото тврдење, бидејќи ќе ги ставите во незгодна ситуација. Покрај голната табела, еве уште една табела која е одличен доказ дека евангелијата и останатите новозаветни документи си постоеле во 1ви век.

Само христијанските писатели од вториот век (Иринеј, Тертулијан, Поликарп, Јустин, Кирил Александриски, Климент Римски, Папиј, Аристид, Татијан, Кодрат итн.) цитирале од секоја книга од Новиот Завет освен од 3тото послание на Јован (книга која има само едно поглавје и која едноставно немале причина да ја цитираат) Ова е ДОКАЗ дека новозаветните документи навистина биле напишани и завршени во 1-от век (а не подоцна како што некои тврдат) и биле широко употребувани во првите христијански заедници, па затоа и овие ранохристијански писатели од 2ри век можеле да ги цитираат.

2. Внатрешен тест

Внатрешниот тест се однесува на тоа што Библијата вели за самата себе? Дали текстот е усогласен или пак има противречности? Дали писателите биле очевидци на настаните, дали ги изнесуваат информациите од прва рака или втора, трета? Дали може да се забележат лукави мотиви заради кои писателите би лажеле?

Библијата е пишувана во период од 1600 години, од повеќе од 40 писатели, за време од 60 генерации, на три континенти (Европа, Африка и Азија); Писателите биле од најразлични сталежи: цареви, политичари, рибари, овчари, лекари, интелектуалци… во палати и во пустина, во радост и во тага, на слобода и во затвор… а сепак, низ Библијата проткајува неверојатна хармонија и усогласеност на нејзината порака од првата нејзина книга (Битие) до последната (Откровение). Вушност, впечаток е дека, иако писателите се многубројни, Авторот на книгата е еден.

Во евангелијата на пример има различни мали варијации во описот на истите случки во различните евангелија, но она што е важно е дека тие не си противречат. Варијациите се сосема очекувани со оглед на тоа што станува збор за независни извори. Во времето пред да се појават веб страните на весниците и нивните вести беа различни, но не нужно и противречни. Денес тоа е поредок случај бидејќи најчесто новинарите си прават копи-пејст едни од други од веб сајтовите.
Овие мали варијации се силен доказ дека ниту евангелистите, ниту подоцнежните копирачи на нивните текстови не ги потсредувале и хармонизирале евангелијата, туку ги оставиле такви какви што се, прифаќајќи ги и пренесувајќи ги како автентични и веродостојни текстови напишани од апостолите и евангелистите.

Што се однесува до мотивите и кредибилитетот на писателите, во нивните текстови не можете да забележите лукави мотиви и лажење. Историскиот факт што 11 од 12те Христови апостоли маченички умреле заради верата во Исус, е доказ запечатен со крв дека нивните сведоштва се искрени. Во спротивно, кој би умрел за таква чудна лага? Ја нарекувам чудна, бидејќи оној кој пишува вакви лаги кои го загрозуваат неговиот живот, би требало да има силна причина зошто би лажел. Апостолите и евангелистите со нивното сведочење за Исус не добиле ниту материјално богатство, ниту слава, ниту моќ, туку само прогонства, затворања и маченичка смрт. Доколку стануваше збор за 2-3ца, можеби и ќе имаше простор да се посомневаме дека можеби халуцинирале, можеби забегале со паметот, но станува збор за стотици христијани во првиот век кои биле прогонувани и убивани заради верата во Исус. Некои од нив и лично го виделе воскреснатиот Исус.

3. Надворешен тест (Во изработка)

Под надворешен тест се подразбираат надворешните историски извори и археолошки пронајдоци кои ги потврдуваат личностите и настаните во текстот – во случајов Библијата.

3.1. Библиските пророштва

Еден добар надворешен доказ за веродостојноста и божественоста на Библијата се библиските пророштва и нивното исполнување низ историјата. Еве ЛИНК каде што можете да прочитате многу остварени библиски пророштва.

3.2 Археолошки пронајдоци кои ја потврдуваат Библијата

1. Norman L. Geisler & William E. Nix, “A General Introduction to the Bible”, rev. ed. (Chicago: Moody, 1986), p. 408.
2. http://www.csntm.org/News/Archive/2015/3/16/NLGBackground
3. Bruce M. Metzger, The Text of the New Testament; (New York, Oxford University press, 1968), p. 34.
4. A.T. Robertson, An Introduction to the Textual Criticism of the New Testament (Nashville: Broadman Press, 1925), p. 22, а исто така и N.L. Geisler and W.E. Nix, General Introduction to the Bible (Chicago: Moody Press, 1986), p. 365.
5. Превземено од “12-те столбови на христијанската вера“, Документот, од Д-р Иван Грозданов.

Библијата, меѓу другото, е вистинска ризница на географски, етнолошки и историски податоци. Еден од начините да се провери нејзината веродостојност е согласноста меѓу тие информации со фактите утврдени со научните истражувања во овие области. Делот од науката (или историјата) кој што се занимава ископувања и проучувања на разновидните материјали од човековата историја (градби, споменици, алати, монети и други предмети) се нарекува археологија.

Самиот збор всушност значи “наука за старините, за старите предмети”. Голем број археолошки истражувања се вршени на териториите на Израел и Палестина, Египет, Сирија и Ирак, бидејќи таму се одигрувале многу случки значајни за човековата цивилизација. Библијата има посредна и непосредна врска со археолошките изучувања на овие, а и на други територии (Турција, Грција, Италија, итн.). Од една страна, многу археолози се раководеле од Библиските податоци за местоположбата на определени градови, градби и слично, а од друга страна, голем број од археолошките откритија ја
потврдуваат веродостојноста на Библиските записи.

Секако, Библијата не е археолошки атлас, ниту учебник по историја, географија или етнологија. Нејзината основна намена е да му ја пренесе на човекот Божјата порака. Начинот на којшто Бог решил да го стори тоа e преку луѓе. А тие живееле во определено време, народ и простор. Оттаму, во Библиските написи се провлекуваат илјадници имиња на луѓе, места и народи со бројни патемни податоци за времето и начинот на којшто тие живееле. Ако арехолошките истражувања ги потврдуваат Библиските податоци, тоа секако е придонес кон потврдувањето на веродостојноста на Библијата.

Во светот постојат многу книги и енциклопедии со Библиска археологија. Овде ќе наведеме само неколку примери за археолошки пронајдоци кои ја потврдуваат веродостојноста на Библијата.

• Глинените плочи од Ебла
• Кодексот на Хамураби
• Резиденцијата на Понтиј Пилат
• Палатата на Асирскиот цар Саргон
• Градот Халах
• Градот Нинивија
• Градот Ур (од каде што поттекнувал Авраам)
• Шталите за коњи на Соломон
• Градот Иконија
• Бањата Витезда (каде што Исус го излекувал хендикепираниот)

 
Глинените плочи од Ебла

До не толку одамна, меѓу скептиците се тврдеше дека не е можно Мојсеј
да бил писател на првите пет книги од Библијата. Имено, тие сметале дека
Мојсеј живеел околу 1500 години пред Христа (п.н.е), а науката, според нив,
не познавала писменост на луѓето порано од околу 1300 години пред Христа.
По којзнае кој пат, Библијата беше нападната како ненаучна и неточна.
Во 1964 година, д-р Паоло Матие и д-р Џовани Петинато, обајцата од Римскиот
Универзитет, започнале со ископување во околината на Алепо, Сирија.
По 10-годишна упорна работа, пронајдено е вистинското археолошко богатство:
архива од 15 000 глинени плочи.
Ова архолошко откритие беше вистинска сензација.

Весникот “Нова Македонија” од 22. 01. 1979 г., објави напис во врска со тоа под
наслов: “Глинена архива открила непознато царство”. Пренесуваме само еден цитат од тој натпис:

“Глинените плочи од Ебла расветлиле многу непознати или недостатно познати
настани од историјата. Од нив се појавуваат повеќе од 500 географски имиња,
меѓу кои и имињата на градовите за кои се верувало дека се основани многу
подоцна: Бејрут, Вавилон, Дамаск и Газа, како и библиските легендарни
градови Содом и Гомора“.

Според истиот натпис, овие глинени плочи потекнуваат од 23 век пред Христа.

Ебла (Сирија)

Една од глинените плочи

Како прво, овие откритија покажаа дека постоела многу уредна писменост
уште 1000 години пред Мојсеј! На овие плочи од Ебла има голем број
разновидни записи за трговски договори, хроника и географски имиња.
Само на една плоча се појавуваат 260 географски имиња!

Второ, меѓу имињата на градовите се наоѓаат и петте градови во Сидимска
долина: Содом, Гомора, Адма, Севоим и Вела. Библијата ги цитира овие
градови и нивните цареви (Битие 14:2, Библијата) по истиот редослед! Дури ни кажува
дека старото име на петтиот град било Вела, а подоцнежното Сигор (или Зоар).
Околу овие информации од Библијата порано се креваше голем прав.
Видни историчари дури напишаа и книга против Библиската содржина.
Така, познатиот германски историчар и професор по ориентални јазици на
Универзитетот во Стразбур, Теодор Нолдеке (Тхеодор Нолдеке, 1836-1930),
признат по своите истражувања за Исламот, објави книга под наслов:
“Неисторичноста на текстот од 1 Мојсеј 14”. Во оваа книга тој главно
докажува дека градовите Содом и Гомора се библиска легенда и дека никогаш
не постоеле.

Во 1918 година, и Вилијам Олбрајт има напишано слична книга под наслов:
“Митски елементи во приказната за Јосиф” во која што вели дека 1 Мојсеј
14 глава е чист политички памфлет, со митски карактер. Но, глинените плочи
од Ебла ги фрлија во заборав овие, за своето време “научни книги” од видни
стручњаци.

Трето, на плочите од Ебла има и поголем број други имиња на градови за кои
зборува Библијата. Тоа се Салим (градот на Мелхиседек, 1 Мојсеј 14:18), Хазор,
Лахиш, Мегидо, Газа, Јопа, Дамаск па и Ерусалим (“Урусалима”). Воедно, тоа е
засега и најстариот документ за името Ерусалим. Се спомнува и градот
Хархемиш, кој го спомнува пророкот Исаија (10:9).

Четврто, има чести спомнувања за Хититите. Бидејќи Мојсеј пишува (во
1 Мојсеј 23) дека Аврам купил гробница (пештера ) од Хититите, постоеше и
забелешка дека овој библиски запис не е веродостоен, бидејќи, наводно “научно
е утврдено дека Хититите во времето на Аврам не постоеле” Уште еднаш се
покажа дека Библијата е во право.

Петто, на глинените плочи од Ебла се запишани голем број правни прописи за
судење, казни итн. Дадени се и многу детали околу исплаќањето оштета за
повреди, силувања итн. Ова е значајно, бидејќи на Библијата и се припишуваше
нанаучноста кога се зборува за мошне развиениот правен систем, постоел во
Ебла уште 1000 години пред Мојсеј!

На крајот, да кажеме дека глинените плочи од Ебла потврдуваат и голем број
други податоци од Библијата. Така на пример, на подолгата листа имиња кои
се спомнувани и во Библијата, на плочите од Ебла се наоѓаат запишани:
Микаилу (Михаел), Еасум (Исав), Даудум (Давид), Шаулум (Саул), Ишмаил
(Исмаел) и други. Има и записи за договори (сојузништва) меѓу цареви од
Ебла и од Асирија коишто се спомнуваат и во Библијата, а доскоро се сметаа
за неверодостојни итн. Во секој случај, христијаните можат да бидат
охрабрени. Плочите од Ебла не дадоа ништо ново кон христијанската вера,
но замолкнаа многу злобни усти.

 
Резиденцијата на Понтиј Пилат

Овој пример се однесува на Новозаветниот дел од Библијата. Го спомнуваме
него, меѓу мноштвото други археолошки откритија бидејќи и за овој настан
беше информирана нашата јавност. Во серијата “Исчезнати градови и
цивилизации”, објавувана во весникот “Нова Македонија”, во подготовка на
Миодраг Б. Шајковиќ, објавен е и написот: “Резиденцијата на Понтие Пилат
беше пронајдена во Цезарија”.
Пренесуваме дел од овој натпис:

“Археолозите од јахтата “Си Дајвер”, трагајќи по остатоците од древниот
Тир, наидоа на уште еден антички град. Тоа беше Цезарија или Цезареа кој
порано се викал Израел и бил престолнина на јудејското царство. Тоа веќе
значи дека бибилиската легенда е заснована врз реален факт и имаше
вистинска основа”.
“Во 1961 година нуркачите се спуштија подлабоко во морето и ги открија
урнатините на некогашната бибилиотека. Таму е пронајдена и поставката
на споменикот со натпис: ‘…тиус Пилатус’. Не е тешко да се утврди
дека станува збор за римскиот намесник Понтиј Пилат, кого го споменува
Библијата… Значи, резиденцијата на Понтиј Пилат, еве, беше пронајдена
во Цезарија”.

(Кликнете на сликата за да ја видите поголема)

 
Кодексот на Хамураби

Во 1901 година, францускиот ориенталист Шил (Јеан Винцент Схеил),
во местото Суса ги открил денес познатиот Кодекс на Хамураби. Хамураби
бил Вавилонски цар (1792-1750 пред Христа) и живеел пред Мојсеј.
Неговиот Кодекс е, всушност, збирка од 282 закони кои го регулирале
животот во речиси сите области. Големата строгост и правичност се
одликите на овие закони. Ова откритие се чува денес во музејот во Лувр
(Франција).

Од какво значење е откритието на Хамурабиевиот Кодекс?
Се дотогаш, историчарите тврделе дека најстарите пишани закони датираат од
Персисикиот период (538-331 година пред Христа). Согласно со ова тврдење,
тие го прогласија Библискиот извештај за Мојсеевото законодавство
(1500 години пред Христа) за измислено. Наводно, законодавството во тоа
време не можело да постои.

3-от закон од кодексот на Хамураби

Хамурабиевиот кодекс, а подоцна и откритието на глинените плочи од Ебла, наполно ги фрлија во вода ваквите неосновани критики.

Во натамошниот дел од овој натпис, бегло ќе спомнеме уште само неколку
од навистина големиот број археолошки пронајдоци кои на некој начин се
однесуваат на Библиските извештаи.
 
Палатата на Асирскиот цар Саргон
Во 1843 година , францускиот конзуларен советник Пол Емил Бота (Паул-
Емиле Ботта, 1766-1837), копајќи во Хорсабад (Ирак), покрај реката Тигар,
ги открива остатоците од палатата на Асирскиот цар Саргон, од “библиска
легенда ” наеднаш стана стварност. Дел од пронајдоците се чуваат во Лувр.
 
Градот Халах
Две години подоцна, англискиот мајор Лејард (Сир Аустен Хенрѕ Лаѕард,
1817-1894), го открива градот Халах, кој што бил познат само од Библиските
податоци (1 Мојсеј 10:11-12), дека бил подигнат од Асур, којшто, пак,
според Библијата, го подигнал и градот Ниневија (Нинива). Лејард открил и
многу предмети од времето на Вавилонското и Асирското царство (9-7 век
пред Христа). Неговите пронајдоци сопаѓаат меѓу најскапоцените експонати
на Британскиот Музеј во Лондон. Градот Халах нема никакво значење во
Библијата. Спомнат е само епизодно, патем. Но археолошките пронајдоци
докажаа дека ни таквата “ситна работа” во Библијата не е измислена.
Впрочем, Библијата е вдахновена од самиот Бог, од збор до збор и пишувана
е од чесни луѓе и во неа не може да има измислици!
 
Градот Нинивија
Две години подоцна, англискиот мајор Хенри Ролинсон го открива градот
Нинивија, главен град на Асирија, во времето на пророкот Јона(1:2) и
големата библиотека на кралот Асурбанипал.
 
Градот Ур (од каде што поттекнувал Авраам)
Сер Леонард Вули (Woolles), во 1949 година ги објави своите резултати
од пронаоѓањето на градот Ур. Тоа е првобитното живеалиште на Авраам
(1 Мојсејеева 11:31), кој живеел околу 1900 година пред христа. Градот Ур е
пронајден 200 километри северно од Басра (Ирак), во 1924 година.
Ур бил сумерски град, граден од цигли и високо развиен. Во ископините се
пронајдени глинени плочи со записи за трговија, песни, па дури и математички
формули!
Зошто е важно сето тоа? Затоа што, пред овие откритија, непријателите на
Библијата го сметаа и Авраам за Библиската легенда. И ако постоел, велеа тие,
сигурно бил прост номад и неможел да патува плански од Ур во Ханаан,
како што вели Библијата. Археолошките откритија, меѓутоа, покажаа дека
Аврам излегол од мошне високо развиената сумерска култура!

 
Шталите за коњи на Соломон
Од времето на царот Соломон, кој завзема видно место во Библиските
написи, пронајдени се неговите штали за коњи, изградени во мошне современ
стил, со резервоари за напојување од преку 10 000 литри вода! Пронајдени
се и многу функционални печки за топење на метали.
 
Градот Иконија
Историчарите тврдат дека евангелистот Лука (писателот на Евенгелието
според Лука) не знаел географија, кога вели дека Дерва и Листра биле градови
во Ликонија, но не и Иконија (Дела Ап. 14). Наводно, тоа не се сложувало
со некои записи од Цицерон. Но во 1910 година, Вилијам Ремзи открил еден
споменик на којшто пишувало дека Иконија е град во Фригија – токму како што
пишувал Лука.
На Лука му се префрлаше и дека измислил некој си Галио, проконзул во Ахаја
(Дела Ап. 18:12). Но, на еден напис пронајден во Делфи, пишува: “На Луциус
Јуниус Галио, мојот пријател и проконзул на Ахаја…”
Во делата на Апостолите 17:6, Лука спомнува градски старешини за кои го
користи зборот “политарх”. За овој збор Лука беше обвинет дека измислил
нови зборови! Во поново време, пронајдени се 19 натписи со тој збор, а 15
од нив се однесуваат на Солун, во врска со кој Лука и пишува!
 
Бањата Витезда (каде што Исус го излекувал хендикепираниот)
Меѓу мноштвото археолошки откритија од Библиското Новозаветно време,
покрај резиденцијата на Понтиј Пилат, која што веќе ја спомнавме, пронајден
е и дворот на Пилат, каде што бил осуден Исус (Јован 19:13), потоа бањата
Витезда (Јован 5:2) и многу други локации.

Бањата Витезда (Кликнете на сликата за да ја видите поголема)

Всушност, има толку многу археолошки откритија кои на различен начин ја
потврдуваат веродостојноста на Библијата, што во САД се издава
специјализирано стручно списание Biblical Archeology Review^[1],
како двомесечно списание.

1. Biblical Archeology Review
Овој текст е извадок од книгата „Да на Библијата, Не на Еволуцијата“ од Иван Грозданов, во издание на книжарница „Откровение“.